Zdania względne — que, donde, quien, el que, cuyo, lo que
Pronombres relativos + indicativo vs. subjuntivo + lo que + errores frecuentes
| Relativo | Uso | Polskie | Ejemplo |
|---|---|---|---|
| QUE | personas y cosas, sin preposición | który/a, co | el libro que leí |
| DONDE | solo lugares | gdzie, w którym | la ciudad donde nací |
| QUIEN/ES | solo personas, tras preposición | kto, który (os.) | la chica con quien hablo |
| EL/LA/LOS/LAS QUE | personas y cosas, tras preposición | ten/ta który/a | el tema del que hablo |
| CUYO/A/OS/AS | posesión (formal/escrito) | którego/ej | el autor cuyo libro leí |
| LO QUE | sin antecedente expreso | to, co | no entiendo lo que dices |
Que = invariable, para personas y cosas. El más frecuente.
La chica que trabaja en mi oficina se llama Ana.
El libro que me regalaste era buenísimo.
PLDziewczyna, która pracuje w moim biurze. / Książka, którą mi dałeś.
Restrictiva vs. Explicativa:
Sin coma (restrictiva): Los alumnos que estudian aprueban. (solo los que estudian)
Con coma (explicativa): Los alumnos, que estudian mucho, aprueban. (todos estudian)
Donde = en el/la/los/las que. Solo para lugares. Preferido en el habla.
La ciudad donde nací se llama Cádiz. (= en la que nací)
El hotel donde nos alojamos tenía vistas al mar.
PLMiasto, w którym się urodziłam. / Hotel, w którym mieszkaliśmy.
Quien/es → solo personas + preposición.
El/la/los/las que → personas y cosas + preposición, concuerda en género/número.
| Con QUIEN | Con EL/LA QUE |
|---|---|
| La persona con quien hablo | La persona con la que hablo |
| El chico a quien vi ayer | El chico al que vi ayer |
| La profesora de quien te hablé | La profesora de la que te hablé |
Preposiciones largas (sobre, durante, mediante, para) prefieren el que / la que:
El problema sobre el que hablamos. / La razón por la que vine.
Cuyo expresa posesión. Concuerda con el poseído (no con el poseedor). Registro formal/escrito.
El escritor cuya novela leí es polaco. (novela = fem. → cuya)
La empresa cuyos empleados protestaron cerró ayer. (empleados = masc.pl.)
PLPisarz, którego powieść przeczytałam. / Firma, której pracownicy protestowali.
Error frecuente: ✗ El autor cuyo su libro... → ✓ El autor cuyo libro... (no se añade posesivo)
PLTryb czasownika w zdaniu względnym zależy od tego, czy antecedent jest znany i istnieje.
| Antecedente | Modo | Ejemplo |
|---|---|---|
| Existe y lo conozco | INDICATIVO | Tengo un profesor que habla japonés. |
| Lo busco, no sé si existe | SUBJUNTIVO | Busco un profesor que hable japonés. |
| Está negado | SUBJUNTIVO | No conozco a nadie que hable japonés. |
| Es específico (sé cuál es) | INDICATIVO | Quiero el libro que está en la mesa. |
| Es cualquiera que cumpla una condición | SUBJUNTIVO | Quiero un libro que sea fácil. |
Tengo una amiga que habla coreano.
Él es el chico que vive arriba.
Contraté a alguien que sabe programar.
PLWiem kto to jest / wiem że istnieje
Busco una amiga que hable coreano.
Necesito a alguien que viva cerca.
No hay nadie que sepa la respuesta.
PLNie wiem czy istnieje / szukam / zanegowane
Truco: Si puedes poner un nombre propio en el antecedente («Ana habla coreano») → indicativo. Si no hay persona concreta todavía → subjuntivo.
Lo que = “to, co”. Se usa cuando no hay un sustantivo antecedente expreso — el relativo se refiere a una idea o concepto generico.
No entiendo lo que dices.
PLNie rozumiem tego, co mówisz.
Lo que más me gusta es viajar.
PLTo, co najbardziej lubię, to podróżowanie.
Eso es exactamente lo que necesito.
PLTo jest dokładnie to, czego potrzebuję.
| Con sustantivo (QUE) | Sin sustantivo (LO QUE) |
|---|---|
| El libro que compré era caro. | Lo que compré era caro. |
| La cosa que me dijo era rara. | Lo que me dijo era raro. |
| El resultado que obtuvimos fue malo. | Lo que obtuvimos fue malo. |
Atención: Lo que siempre se refiere a algo neutro o abstracto. Si hay un sustantivo masculino singular, usa el que: el problema del que hablo (no lo que hablo).
PLTe błędy są typowe dla polskich uczniów uczących się hiszpańskiego.
| ✗ Incorrecto | ✓ Correcto | Razón |
|---|---|---|
| ✗ La persona que hablé ayer. | ✓ La persona con la que / con quien hablé ayer. | Con preposición → no se puede omitir |
| ✗ La ciudad que nací. | ✓ La ciudad donde nací. | Lugar → DONDE (no QUE sin prep.) |
| ✗ El autor cuyo su libro ganó. | ✓ El autor cuyo libro ganó. | CUYO ya incluye la posesión; no se añade “su” |
| ✗ No hay nadie que sabe la respuesta. | ✓ No hay nadie que sepa la respuesta. | Antecedente negado → subjuntivo |
| ✗ Busco una persona que habla polaco. | ✓ Busco una persona que hable polaco. | Antecedente hipotético → subjuntivo |
| ✗ Vi a la chica quien me ayudó. | ✓ Vi a la chica que me ayudó. | QUIEN solo va tras preposición |
60 ćwiczeń — sprawdź swoje odpowiedzi od razu
Selecciona la forma correcta del relativo o del verbo. / Wybierz poprawną formę.
Escribe el relativo correcto. / Wpisz odpowiedni zaimek względny.
Combina las dos frases con un pronombre relativo. El hint te indica qué relativo usar. / Połącz dwa zdania zaimkiem względnym.
Cada frase tiene un error. Escribe la versión correcta. / Każde zdanie zawiera błąd. Napisz poprawną wersję.
Kompletna karta gramatyczna z tabelami, regułami i przykładami. Do pobrania i druku.
⬇ Pobierz gramatykę (PDF)Zeszyt ćwiczeń z kluczem odpowiedzi. Idealne do samodzielnej nauki.
⬇ Pobierz ćwiczenia (PDF)